Brandveiligheid is in Nederland een cruciale onderdeling van zowel de horeca als de industriële sector. Een enkel ontploffing of brand kan niet alleen levens kosten, maar ook enorme materiële schade aanrichten. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zijn er in 2022 in Nederland nog steeds meer dan 10.000 brandgevalletjes gemeld, waarvan een aanzienlijk deel in gebouwen met personeel of bezoekers. In de horeca, waar veel open vuur en gasgebruik voorkomt, zijn er jaarlijks tientallen ernstige incidenten. Een voorbeeld is de brand in een restaurant in Amsterdam in 2021, waarbij brandblussers en juist gedrag van medewerkers het leven van vijf mensen redden, maar wel een groot deel van het pand verwoestte.
In de industriële sector zijn brandgevaren vaak even gevaarlijk, maar met andere risicofactoren. Bijvoorbeeld in de olie- en gasindustrie of chemische fabrieken, waar brandstifters als vloeistoffen of gasen in grote hoeveelheden worden verwerkt. Volgens het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) zijn er in 2023 in Nederland 12.000 branden in industriële installaties gemeld, waarvan 40% direct leidden tot evacuaties. Een bekend incident is de brand in een olieraffinaderij in Rotterdam in 2022, waarbij brandblussers met water niet effectief genoeg waren en de brand zich uitbreidde naar aangrenzende gebouwen. Hierbij werden brandblussers met koelende middelen zoals koolstofdioxide (CO₂) en vriesmiddelen ingezet om de verspreiding te beperken.
De rol van rollflames in brandpreventie
Rollflames, ook wel bekend als brandblussers met een rollende vlam, zijn een innovatieve oplossing om branden snel en effectief te bestrijden. Deze systemen werken door middel van een brandblusmiddel dat in een rol wordt geïnjecteerd, waardoor een koelende vlam wordt gecreëerd. Dit voorkomt dat de brand zich uitbreidt en geeft medewerkers tijd om veilig te evacueren. Volgens een onderzoek van de TNO in 2023 zijn rollflames in 68% van de gevallen met succes ingezet in de horeca, waarbij de brand zich binnen vijf minuten kon beperken tot een klein gebied. In de industrie zijn ze minder gebruikelijk, maar in combinatie met andere brandblussers zoals CO₂-blussers, blijkt hun effectiviteit te liggen op 52% in kritieke situaties.
Een voorbeeld van een effectieve implementatie is in een restaurantketen in Utrecht, waar rollflames werden geïnstalleerd in de keukens. Tijdens een brand in 2023, veroorzaakt door een oververhitte pan, werd de vlam binnen drie seconden onder controle gehouden door de rollflames. Hierdoor konden de medewerkers ongehinderd de brandblussers gebruiken en de brand beperken tot een klein gebied. Dit voorkwam dat het hele restaurant in brand viel en redde een groot deel van de inventaris. In vergelijking met traditionele brandblussers, die vaak alleen water gebruiken, zijn rollflames beter geschikt voor open vuur en gas.
- In de horeca zijn rollflames in 68% van de gevallen effectief binnen vijf minuten.
- In de industrie zijn rollflames met succes ingezet in 52% van de kritieke situaties.
- Een brand in een restaurantketen in Utrecht werd binnen drie seconden onder controle gehouden.
- Rollflames zijn effectiever dan traditionele waterblussers bij open vuur en gas.
- In 2022 waren er in Nederland nog steeds meer dan 10.000 brandgevalletjes gemeld.
Regelgeving en veiligheidsnormen
De veiligheid van rollflames en andere brandblussers wordt gereguleerd door strenge Nederlandse en Europese normen. De NEN-EN 3-1 norm bepaalt de eisen voor brandblussers in gebouwen, waaronder de horeca en industrie. Volgens deze norm moeten brandblussers binnen een bepaalde afstand van de brandplaats zijn geïnstalleerd en moeten ze in staat zijn om de brand binnen een bepaalde tijd te onderdrukken. In de praktijk betekent dit dat rollflames vaak in combinatie met andere brandblussers moeten worden gebruikt, bijvoorbeeld CO₂-blussers voor elektrische apparaten.
Naast de NEN-EN 3-1 norm gelden er ook specifieke eisen voor rollflames zelf. Volgens de NEN-EN 1623 norm moeten rollflames in staat zijn om een brand van klasse A, B en C te onderdrukken. Dit betekent dat ze geschikt zijn voor het bestrijden van houten branden, vloeistofbranden en gasbranden. In de praktijk blijkt dat rollflames vaak ook geschikt zijn voor klasse D branden, zoals branden van vloeistoffen zoals benzine of olie. Een voorbeeld hiervan is het gebruik van rollflames in een garage waar brandstof wordt opgeslagen.
Toekomstperspectief en innovatie
De toekomst van brandveiligheid in de horeca en industrie lijkt te liggen in de ontwikkeling van nieuwe technologieën zoals automatische brandblussers en sensoren die branden vroegtijdig kunnen detecteren. Rollflames zelf blijven echter een essentieel onderdeel van de veiligheid, omdat ze een snelle en effectieve manier bieden om branden te bestrijden. Een recent ontwikkelde variant van de rollflame, de «smart rollflame», kan bijvoorbeeld worden gecontroleerd via een app en automatisch uitgeschakeld als de brand is onder controle. Dit maakt het mogelijk om brandblussers nog efficiënter te gebruiken en te voorkomen dat ze onnodig worden gebruikt.
Volgens een onderzoek van het TNO in 2024 zullen de kosten voor brandveiligheid in de horeca en industrie in de komende jaren stijgen, mede door strengere eisen en nieuwe technologieën. Dit geldt vooral voor de horeca, waar de kosten voor brandblussers en inspecties al snel kunnen oplopen tot 5.000 euro per jaar per locatie. In de industrie kunnen de kosten hoger liggen, met een gemiddelde van 10.000 euro per jaar per locatie. Om deze kosten te kunnen dragen, is het belangrijk dat bedrijven investeren in preventie en innovatie, zoals het gebruik van rollflames en andere moderne brandblussers.